ايصال ثواب قرآن

معتمد در مذاهب چهارگانه اين است كه ثواب قرائت به اموات مي رسد زيرا اين بخشش و دعايي است به وسيله قرآن كه در هنگام تلاوتش، رحمت‌ها نازل مي‌شود. در سنت نبوي صلى الله عليه وسلم نيز رسيدن ثواب دعا و صدقه (ايصال ثواب) براي ميت به ثبوت رسيده است و اين امري اجماعي است. از حضرت عايشه صديقه رضي الله عنها روايت است که مردي به حضرت رسول اکرم صلى الله عليه وسلم گفت: مادرم وفات نمود و گمان مي‌کنم اگر مي‌توانست حرف بزند صدقه مي‌کرد، پس اگر من در عوض او صدقه کنم؛ آيا او را ثوابي مي‌رسد؟ فرمودند: بله. (بخاري، ک جنائز، مسلم، ک زکوة.)

اين اهداي ثواب و ايصال بعد از مرگ درست است، آنگونه که قبل از آن و اين عمل اهدا و ايصال ثواب بعد از مرگ را حديث حضرت ابوهريره رضي الله عنه به روشني بيان مي‌کند که حضرت رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «إذا مات الإنسان انقطع عمله إلا من ثلاث: صدقة جارية، أو علم ينتفع به، أو ولد صالح يدعو له»"چون انسان بميرد؛ عمل وي قطع مي‌شود جز از سه چيز: صدقه جاريه، يا علمي كه از آن سود برده مي‌شود، يا فرزند شايسته‌اي كه براي او دعا مي‌كند». (مسلم3/1255ح 1631).

قرطبي مي‌گويد: «بسياري از احاديث بر اين قول دلالت دارند كه ثواب عمل صالح ديگران به مؤمن مي‌رسد».

و از حضرت ابوهريره رضي الله عنه نيز روايت است که مردي خدمتي حضرت پيامبر صلى الله عليه وسلم عرض کرد: پدرم وفات نموده و مال و دارايي بجاي گذاشته است و وصيت نکرده اگر عوض او صدقه داده شود کفاره گناهانش مي‌شود؟ فرمودند: بله. (مسلم3/1254ح1630).

و نسبت به روزه از حضرت عبدالله بن عباس رضي الله عنهما روايت است که مردي خدمت حضرت پيامبر صلى الله عليه وسلم آمد و گفت: يا رسول الله! مادرم وفات نمود و بر او يک ماه روزه لازم است آيا مي‌توانم در عوض او روزه قضا بجا آورم؟ فرمودند: بله، قرض خداوند سزاوارتر است که ادا گردد. (بخاري، مختصر زبيد ص 209).

و از حضرت ام المؤمنين عايشه رضي الله عنها روايت است که حضرت پيامبر صلى الله عليه وسلم فرمودند: اگر کسي وفات نمود و بر او روزه لازمي بود وليش(سرپرستش) عوض او روزه بگيرد.

و درباره حج حضرت عبدالله بن عباس رضي الله عنهما روايت مي کند که روزي حضرت فضل بن عباس پشت سر حضرت رسول اکرم صلى الله عليه وسلم سوار بود که زني از قبيله خثعم آمد (فضل شروع به نگريستن آن زن نمود و زن به فضل نگاه مي‌کرد حضرت رسول اکرم صلى الله عليه وسلم صورت فضل را به جانب ديگر برگرداند). و گفت: يا رسول الله! فريضه‌اي که خداوند بر بندگانش فرض نموده بر پدرم واجب شده است و او پيرمردي است که نمي‌تواند بر سواري و مرکب، خودش را نگه دارد، آيا من بجايش حج کنم؟ فرمودند: بله.

ايصال ثواب و عبادت نفلي و ختم قرآن براي مرده جايز است و طريقه‌اش اينست که بعد از انجام دادن عمل نيک دعا کند که خدايا اين عمل را قبول کن و ثوابش را به فلاني عطا بفرما. و به زندگان هم مي‌شود ثواب ختم قرآن بخشيد.