اسلام و دین
 امام ترمذي

ابوعيسي يا ابوالحسن محمد بن عيسي بن سوره بن موسي بن ضحاک سلمي ضرير بوغي ترمذي که اصل او از "مرو" بوده، يکي از اصحاب صحاح سته و از ائمة مقتدي به و از اعلام حفاظ و مشاهير محدثين است. لقب او حافظ ترمذي و مولد او، شهر قديمي "تِرمِذ" واقع در ساحل "رود جيحون" و تولد او، در سال ۲۰۰ يا ۲۰۹ و سال فوتش ۲۷۹ در قريه ي بوغ ترمذ افتاده است. يکي از القاب او، ضرير است؛ زيرا در آخر عمرش بينايي خود را از دست داد و بعضي نوشته اند که : "مادرزاد نابينا بوده است". محل سکونت او، ترمذ بوده و شغل و فرزند نداشته است.

در دايره المعارف سنتاوي آمده است: "ترمذي، در خدمت بسياري قدما و شيوخ و عالمان حديث استفاده و از آنان حديث استماع کرده است؛ او و ساير صاحبان صحاح سته، با ۹ نفر از محدثان بزرگ ارتباط داشته و از آنان حديث روايت کرده اند و قبل از آنان، محضر شيوخ بزرگي چون عبدالله بن معاويه جُحَمي متوفي ۲۴۲ و علي بن حُجٌر المروزي و قتيبه ابن سعيد ثقفي (ابورجاء) و ابو مُصعب احمد بن ابي بکر زُهري مدني را درک و از آنها کسب حديث و برکات معنوي نموده اند.

او، در حديث، از بخاري تفقُّه کرده و از شاگردان و محبان هميشگي او بود و چنانکه عادت استادان و علماي بزرگ است، غالباً، امام بخاري با نظر او موافق بوده و گاهي نير حديث واحدي را از او روايت نموده و يکي از شاهدان دقت نظر و مقامات علمي او، همان امام بخاري  بوده است. و در پي کسب علم و سماع حديث به "خراسان، عراق و حجاز" مسافرت کرده است. محمد بن محبوب مروزي ، محدث و شيخ و رئيس علماي مرو، از شاگردان او بوده و کتاب "جامع ترمذي" را از استادش روايت و تأليف نموده است. کتاب حديث او ـ که به "صحيح ترمذي" مشهور است ـ از مهمترين تأليفات او و يکي از صحاح سته مي باشد که جامع پنج هزار حديث از احاديث نبوي است و شرح هايي بر اين کتاب مرقوم داشته اند؛ از جمله، "شرح تخفه الاحوذي" از "مبارکفوري هندي" متوفي به سال 1352 هجري است. خود امام ترمذي، ميگويد: "اين کتاب را بر علماي حجاز و عراق و خراسان عرضه کردم، از آن راضي بودند و کسي که کتاب من در خانة او باشد، مثل اين است حضرت رسول ( ص ) در منزل او حضور دارد و با او صحبت مي فرمايد". اين کتاب، بارها در عراق به چاپ رسيده است و شرح ها بر آن نوشته اند. ديگر تأليفات او: "العلل"، "الشمائل المحمديه"، "التاريخ"، "رساله في الخلاف والجدل"، "الزهد" و "الاسماء و الکني" مي باشند.

"ابوسعيد ادريسي" ميگويد: "ابوعيسي ترمذي، در حفظ، ضرب المثل بود و در فقه يد طولائي داشت و در حديث به درجه ي صدر اول از مشايخ حديث رسيد".  

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آذر 1389ساعت 23:54  توسط عبدالله  |