اسلام و دین

امام نسائي

احمد بن علي بن شعيب بن علي بن سنان بن دينار بن بحر نسائي؛ يکي از اصحاب صحاح سته است. نسائي، منسوب به "نساء" شهري از شهرهاي خراسان بوده است که عده اي از نامداران علم  و در آنجا ظهور کرده اند، بين نساء و سرخس، دو روز راه و بين نساء و مرو، پنج روز و بين نساء و نيشابور، شش يا هفت روز است. مورخان در ذکر علت تسميه ي اين شهر، نوشته اند: "چون فاتحان سپاه اسلام، به خراسان آمدند و به اين شهر وارد شدند، آنجا را از مردان خالي يافتند؛ زيرا مردان که قبلاً خبر ورود لشکر اسلام را دريافته بودند، فرار کرده و زنان را از هول، همراه خود نبرده بودند و چون مسلمين به شهر آمدند و جز زنان کسي را نيافتند، از تسخير آن صرفنظر کردند و گفتند: اين شهر نساء است و ما با نساء کاري نداريم که بعدها به همين نام مشهور گرديد. کنيه ي او، ابو عبدالرحمن و لقبش، حافظ و شيخ الاسلام و قاضي است؛ ولي لقب مشهور او، همان اسم منسوب به نساء يا "نسائي" است. تولدش 214 يا ۲۱۵ بوده است و محل تولدش، نساء و وفات او در سال ۲۸۸ يا ۲۸۹ به سن ۷۵ سالگي اتفاق افتاد. وقتي که بيمار بود، گفت: "مرا به مکه ببريد"، او را به مکه بردند و در آنجا، دار فاني را وداع کرد و بين "صفا و مروه" دفن شد؛ بعضي هم گفته اند: به سال ۳۰۳ در "رمله ي فلسطين" دعوت حق را لبيک گفته است.

او، اهل زهد و جهد و ورع بوده و يک روز در ميان روزه ميگرفته است. بيشتر سکونتش در "مصر" و شغلش، قضاوت و وعظ و تبليغ و نشر معارف اسلامي بر مبناي قرآن و حديث بوده است. کتاب او، ابتدا به نام "السنن الکبري" معروف شد و بعدها به دستور امير رمله از نظر اختصار، آن را "مجتبي" ناميد. حاکم ميگويد: "نسائي، اَفٌقِه مشايخ اهل مصر در عهد خويش بوده است؛ بيشتر تحصيلات خود را در "مصر، شام، دمشق و نيشابور" به انجام رسانيد؛ و از جمله استادان او: احمد بن نصر نيشابوري، ابي شعيب موسي، قتيبه بن سعد، اسحاق بن ابراهيم بن حبيب بن شهيد، ابراهيم بن يعقوب جوزجاني، اسحاق بن راهويه و شماري ديگر از کبار علماي فقه و حديث بوده اند. حاکم ميگويد: "بيش از يک بار، از دارقطني، شنيدم که مي گفت: " ابوعبدالرحمن نسائي، بر افراد مشهور عصر خود در علم حديث و جرح و تعديل آن، تقدم داشت".

تاج الدين سُبکي، از شيخ خود حافظ ذهبي، نقل ميکند: "صحيح نسائي، بعد از صحيح مسلم و بخاري، از ساير صحاح ضعفش کمتر است (حديث ضعيف کمتر دارد). از شاگردان مشهور و نخبه ي او ـ که از فقها و محدثان زمان بوده اند ـ ميتوان ابوبکر احمد بن محمد معروف به ابن سني، حسن بن رشيق عسکري، ابوسعيد اعرابي، ابوجعفر طحاوي و بسيار ديگر را نام برد که همه، از او حدث روايت کرده اند و به اقرار امام نسائي، در السنن الکبري، حديث غير صحيح نيز هست که بنا به تقاضاي امير رمله، آنها را جدا کرد و احاديث صحيح را در کتاب "المجتبي" ثبت نمود که امروزه، يکي از صحاح سته محسوب و مورد استناد است و غير از "المجتبي" تأليفات ديگري دارد؛ از جمله، "الخصائص في فضل علي بن ابي طالب"، "الضعفاء والمتروکين من رواه الحديث"، "مسند علي"، "مسند مالک"، "فضائل الصحابه" و "مناسک حج".

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آذر 1389ساعت 23:52  توسط عبدالله  |